2025 r. był dla Milanowskiego Centrum Kultury czasem intensywnego rozwoju programowego, organizacyjnego i infrastrukturalnego. Instytucja konsekwentnie realizowała swoją misję budowania wspólnoty poprzez kulturę, wzmacniania lokalnej tożsamości oraz tworzenia przestrzeni dialogu między tradycją a współczesnością. Program całoroczny został zaprojektowany w sposób zapewniający dostęp do wysokiej jakości oferty artystycznej i edukacyjnej dla wszystkich grup wiekowych – dzieci, młodzieży, dorosłych i seniorów – przy jednoczesnym pogłębianiu wątku dziedzictwa Milanówka jako miasta-ogrodu i miejsca o wyjątkowej historii artystycznej.

W 2025 r. szczególne znaczenie miało równoważenie dwóch perspektyw: animacyjnej i kuratorskiej. Z jednej strony instytucja wzmacniała działania integrujące społeczność, rozwijając projekty sąsiedzkie, międzypokoleniowe oraz wydarzenia plenerowe. Z drugiej – budowała program oparty na świadomej pracy z dziedzictwem, sztuką współczesną i edukacją artystyczną na wysokim poziomie merytorycznym. Wyraźnie zarysowany został kierunek profesjonalizacji programu wystawienniczego i muzealnego oraz systematycznej współpracy z uczelniami artystycznymi i środowiskami twórczymi.

Nowa przestrzeń – Willa Waleria jako serce dziedzictwa i dialogu

Najważniejszym wydarzeniem infrastrukturalnym i programowym roku było pełne uruchomienie i oddanie do użytku Willi Waleria jako nowej, wielofunkcyjnej przestrzeni kultury. Obiekt stał się miejscem stałej ekspozycji poświęconej życiu i twórczości Jan Szczepkowski oraz centrum działań edukacyjnych, wystawienniczych i performatywnych.

2025 r. przyniósł oddanie jedynej na świecie stałej ekspozycji w całości poświęconej Janowi Szczepkowskiemu – wybitnemu rzeźbiarzowi i twórcy polskiego art déco. Tym samym Milanówek stał się unikatowym punktem na mapie dziedzictwa sztuki XX wieku, a Willa Waleria – miejscem o znaczeniu ponadlokalnym i ogólnopolskim. Stała ekspozycja została przygotowana w oparciu o rzetelne opracowanie kuratorskie, badawcze i edukacyjne, łącząc funkcję muzealną z nowoczesną narracją interpretacyjną.

Istotnym elementem działań była ochrona zabytkowego charakteru obiektu oraz profesjonalne podejście do konserwacji zbiorów. W 2025 r. przeprowadzono specjalistyczne prace konserwatorskie wybranych dzieł Jana Szczepkowskiego, obejmujące zarówno rzeźbę, jak i elementy wyposażenia historycznej pracowni. Proces ten realizowany był z poszanowaniem najwyższych standardów ochrony dziedzictwa, przy współpracy z ekspertami i konserwatorami dzieł sztuki. Działania te nie tylko zabezpieczyły materialne dziedzictwo artysty, lecz również podniosły rangę instytucji jako odpowiedzialnego opiekuna zabytków.

Równolegle prowadzono prace związane z utrzymaniem i adaptacją zabytkowej substancji Willi Waleria, dbając o zachowanie jej autentyzmu architektonicznego oraz historycznego charakteru. Ochrona dziedzictwa materialnego została połączona z ożywieniem funkcji społecznej obiektu – zgodnie z nowoczesnym podejściem do zarządzania zabytkami, w którym konserwacja idzie w parze z aktywnym użytkowaniem.

Misją Willi Waleria stało się przywracanie pamięci o artystycznym dziedzictwie Milanówka oraz reinterpretowanie go w kontekście współczesnych zjawisk sztuki i myśli humanistycznej. Program obejmował działania muzealne, konferencyjne, warsztatowe i performatywne, co podkreśliło interdyscyplinarny charakter przestrzeni. Willa nie została pomyślana wyłącznie jako miejsce ekspozycji, lecz jako żywe laboratorium kultury – przestrzeń spotkań, badań i twórczej praktyki.

Silnie wybrzmiał kontekst art déco oraz odniesienia do międzynarodowego sukcesu polskiego pawilonu w Paryżu w 1925 r., co pozwoliło osadzić lokalne dziedzictwo w szerokim, europejskim kontekście kulturowym. Instytucja z powodzeniem połączyła narrację historyczną z działaniami współczesnych artystów, tworząc dialog między tradycją a nowoczesnością.

Program artystyczny i społeczny – kultura jako narzędzie wspólnoty

2025 r. przyniósł dalsze umacnianie roli MCK jako integratora środowisk lokalnych. Instytucja realizowała działania o charakterze wspólnotowym, wspierając aktywność mieszkańców oraz inicjatywy partnerskie. Duże znaczenie miały wydarzenia plenerowe i festiwalowe, które angażowały zarówno profesjonalnych artystów, jak i społeczność miasta, podkreślając ideę współtworzenia kultury.

Konsekwentnie rozwijano ofertę koncertową, teatralną i literacką, dbając o wysoki poziom artystyczny oraz różnorodność stylistyczną. W programie obecna była muzyka klasyczna, jazz, projekty kameralne, spektakle dla dzieci i dorosłych, wydarzenia literackie oraz działania performatywne. Istotnym elementem była kontynuacja cykli tematycznych i edukacyjnych, które budowały stałą publiczność oraz umożliwiały pogłębiony kontakt z kulturą.

Szczególne miejsce zajmowały projekty skierowane do młodego odbiorcy. Programy teatralne i warsztatowe rozwijały kompetencje kulturowe dzieci i młodzieży, wspierały kreatywność oraz uczyły świadomego odbioru sztuki. Równolegle prowadzono działania dla seniorów, tworząc przestrzeń aktywności i integracji międzypokoleniowej.

Ważnym aspektem działalności była obecność tematów tożsamościowych i historycznych. MCK podejmowało refleksję nad historią Milanówka, rolą kobiet w kulturze, dziedzictwem artystycznym oraz relacją centrum–peryferie. Organizowane konferencje i wykłady budowały rangę instytucji jako ośrodka debaty i namysłu nad kulturą.

Profesjonalizacja i rozwój zespołu

2025 r. był również czasem intensywnego wzmacniania potencjału instytucjonalnego. Rozbudowa zespołu o nowych specjalistów w obszarach kuratorstwa, edukacji, produkcji wydarzeń i komunikacji umożliwiła realizację bardziej złożonych projektów oraz podniesienie standardów organizacyjnych.

Proces profesjonalizacji obejmował uporządkowanie procedur, rozwój kompetencji pracowników, budowanie partnerstw instytucjonalnych oraz wypracowanie spójnej strategii programowej. Wprowadzone rozwiązania organizacyjne pozwoliły na skuteczniejsze planowanie działań długofalowych, zwiększenie efektywności pracy oraz wzmocnienie wizerunku MCK jako nowoczesnej instytucji kultury i odpowiedzialnego zarządcy dziedzictwa.

Nowe zasoby kadrowe i infrastrukturalne umożliwiły profesjonalne prowadzenie działalności wystawienniczej i muzealnej, realizację procesów konserwatorskich oraz rozwój stałej oferty edukacyjnej wokół dziedzictwa Jana Szczepkowskiego. Instytucja coraz wyraźniej funkcjonuje jako podmiot o ambicjach ponadlokalnych, przy jednoczesnym silnym zakorzenieniu w społeczności Milanówka.

Podsumowanie

2025 r. był rokiem przełomowym w historii Milanowskiego Centrum Kultury. Uruchomienie Willi Waleria, oddanie jedynej na świecie stałej ekspozycji poświęconej Janowi Szczepkowskiemu, realizacja prac konserwatorskich i wzmocnienie działań w obszarze ochrony zabytków znacząco podniosły rangę instytucji.

MCK konsekwentnie realizowało misję tworzenia kultury dostępnej, ambitnej i zakorzenionej w lokalnej historii. W 2025 r. instytucja nie tylko organizowała wydarzenia artystyczne, lecz stała się strażnikiem dziedzictwa, centrum refleksji nad tożsamością oraz nowoczesnym ośrodkiem muzealnym i edukacyjnym, budującym trwałe fundamenty dla przyszłych pokoleń.

VIVAT SZCZEPKOWSKI! 100-LECIE PARYSKIEGO SUKCESU

25 kwietnia 2025 r. miało miejsce oficjalne otwarcie ośrodka edukacji kulturalnej Nowa Waleria - miejsca w którym historia splata się ze współczesnością. To właśnie tutaj swoje miejsce znalazła wystawa dzieł Jana Szczepkowskiego polskiego rzeźbiarza i malarza, który mieszkał i tworzył właśnie w Walerii, a któremu poświęcona została wystawa stała. Otwarciu przestrzeni muzealnej, towarzyszył wernisaż wystawy czasowej współczesnych artystów, w hołdzie Janowi Szczepkowskiemu „Organiczna geometria”. Wśród gości znaleźli się znamienici przedstawiciele świata kultury, rządu, samorządowcy, artyści. Podczas trzydniowych wydarzeń na gości czekało wiele atrakcji: koncertów, oprowadzań, warsztatów czy wykładów. 

PAWILON 1925: TRIUMF PARYSKI

Triumf Paryski to wyjątkowy spektakl słowno-muzyczny, który stworzony został specjalnie na 100-lecie Międzynarodowej Wystawy Sztuk Dekoracyjnych i Przemysłowych w Paryżu. W ramach PAWILONU 1925 zaproszono na to niezwykłe widowisko, które w czerwcu zainaugurowało XX. Festiwal Otwarte Ogrody. 

Aktorzy wraz z publicznością mistycznie przenieśli się nad Sekwanę i bliżej poznali fenomen wystawy paryskiej z 1925 roku. Była to niepowtarzalna wędrówka muzyczna. W atmosferze lat  XX, pośród paryskich bulwarów, jej uczestnicy zatopili się w tym niezwykłym czasie, obserwując po drodze artystów, polityków, robotników, arystokratów, żigolaków, a nawet... górali, którzy zawitali wówczas do Paryża. Podczas tej szalonej i nieco surrealistycznej podróży zatrzymali się także przed owianym już legendą dziełem Jana Szczepkowskiego, za które polski artysta zdobył na wystawie Grand Prix. 

W spektaklu wystąpiły gwiazdy polskiej sceny teatralnej i telewizyjnej. Aktorom towarzyszyło trio muzyków pod kierownictwem Jacka Kity. Wśród piosenek (tych bardziej i mniej znanych) znalazły się utwory takich tekściarzy i kompozytorów jak: Aleksander Fredro, Marian Hemar, Kazimierz Winkler, Wojciech Młynarski, Jerzy Matuszkiewicz, Maciej Małecki, Leonello Casucci czy Władysław Szpilman.

XX. FESTIWAL OTWARTE OGRODY

Już po raz 20. przez trzy dni – od 13 do 15 czerwca 2025 r. miał miejsce niezwykły Festiwal, którzy tworzą sami mieszkańcy Milanówka - to oni zapraszają bowiem do swoich ogrodów by podzielić się tym, co kochają i co tworzą. Na trasie znajdowało się aż 40 ogrodów. 

Koncerty, spektakle, warsztaty, spotkania, wystawy – wszystko w cudownej, letniej scenerii Milanówka.