Milanówek, znany jako Miasto-Ogród, charakteryzuje się wyjątkowym krajobrazem pełnym zalesionych alei, parków, skwerów oraz licznych form ochrony przyrody. Tereny zielone stanowią istotny element tożsamości miasta, wpływając na jakość życia mieszkańców oraz zachowanie bioróżnorodności. 

W mieście występują różnorodne formy ochrony przyrody, takie jak: obszar chronionego krajobrazu, zespół przyrodniczo-krajobrazowy, pomniki przyrody oraz użytek ekologiczny, które są objęte specjalną ochroną prawną. Ochrona tych terenów jest prowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa ochrony środowiska oraz polityką rozwoju miasta, w oparciu o diagnozę stanu środowiska i analizy zagrożeń środowiskowych. 

W Milanówku realizowane są także projekty proekologiczne jak tworzenie nowych terenów zielonych i pasów izolacyjnych, które mają na celu poprawę jakości powietrza, ochronę bioróżnorodności oraz zwiększenie atrakcyjności przestrzeni publicznej.

Zieleń w Milanówku pełni nie tylko funkcje estetyczne i rekreacyjne, ale także ekologiczne, będąc ważnym elementem miejskiego ekosystemu i systemu korytarzy ekologicznych w ramach Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.

Na terenie Milanówka występuje wiele form ochrony przyrody, które obejmują zarówno powierzchniowe, jak i punktowe obiekty chronione. Do najważniejszych z nich należą:

• Warszawski Obszar Chronionego Krajobrazu,

• użytek ekologiczny „Łęgi na Skraju”,

• zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Turczynek” - kompleks zieleni parkowej z willami z początku XX wieku, otoczony parkiem przechodzącym w las, o powierzchni około 10 ha.

Pomniki przyrody

Milanówek jest jednym z nielicznych miast w Polsce, które może poszczycić się tak dużą liczbą pomników przyrody. Wśród nich dominują drzewa: pojedyncze okazy, grupy oraz aleje, ale również głazy narzutowe oraz unikatowy zegar słoneczny, będący kompozycją 13 głazów narzutowych. 

W 2025 r. Gmina wykonała ekspertyzy dendrologiczne 6 szt. drzew pomników przyrody – lip drobnolistnych z alei przy ul. Kościelnej oraz przeprowadziła pielęgnację 49 sztuk drzew pomnikowych: 26 lip drobnolistnych, 9 kasztanowców oraz 14 dębów. m.in. w alejach na ul. Kościelnej, Podgórnej.

Uchwałą nr 141/XIII/25 z 24 lutego 2025 r. Rady Miasta Milanówek, nadano nazwę 68 poszczególnie istniejącym pomnikom przyrody. Drzewa te są świadkami historii miasta, pełniąc ogromne znaczenie przyrodnicze oraz kulturowo-historyczne. Kluczem nadania nazw „staruszkom" są imiona słowiańskie, staropolskie oraz nawiązujące do osobistej historii mieszkańców. 

Podjęto 2 uchwały uzgadniające realizacje inwestycji celu publicznego tj. remont ul. Mickiewicza i ul. Kościuszki w obrębie stref ochrony pomników przyrody. Uchwały nałożyły na wykonawcę prac warunki jakich należy dochować w stosunku do drzew pomnikowych, m.in. prace wykonywane były pod specjalistycznym nadzorem dendrologicznym.

Ochrona zadrzewień i zieleni

Na terenie miasta: 

• posadzonych zostało 45 sztuk drzew w pasach zieleni ul.: Leśny Ślad, Lipowa,  Krakowska, Urocza, Krótka, Królewska, Grudowska, Zachodnia oraz 590 sztuk krzewów m.in. w ul.: Grodeckiego, Uroczej, Smoleńskiego, róg Piłsudskiego i Dębowej, róg Mała i Wojska Polskiego, Kościuszki, Grudowskiej, Granicznej,

• zakupiono 100 szt. pułapek feromonowych, które zostały powieszone na kasztanowcach w alei pomnikowej przy ul. Podgórnej, w alei pomnikowej przy ul. Rososzańskiej, na kasztanowcach przy ul. Spacerowej i ul. Wielki Kąt, a także w kilku miejscach przy ul. Krakowskiej. Działanie to ma na celu ochronę kasztanowców przed szrotówkiem kasztanowcowiaczkiem (Cameraria ohridella),

• przeprowadzono akcje odbetonowania ul. Mickiewicza. Latem 2025 r. usunięty został po jednej stronie jezdni chodnik na rzecz powierzchni biologicznie czynnej, gdzie zasiany został trawnik oraz posadzone zostały krzewy.

Inwentaryzacja przyrodnicza działki przy ul. Rososzańskiej

W 2025 r. przeprowadzono inwentaryzację przyrodniczą działki nr 4, Obręb 06-10, położonej przy ul. Rososzańskiej. Teren został nią objęty, ze względu na swoją rolę jako lokalnego mikro korytarza ekologicznego, siedliska retencyjnego dla wód opadowych, ostoi bioróżnorodności w krajobrazie przekształconym oraz naturalnej przestrzeni buforowej wspierającej mikroklimat i ograniczającej negatywne skutki urbanizacji.

Celem inwentaryzacji jest przygotowanie działań ochronnych lub adaptacyjnych, w tym możliwości objęcia terenu formą ochrony przyrody.

Rewitalizacja Zielonego Dołka

W 2025 r. wykonana została Diagnoza do koncepcji zagospodarowania terenu parku Zielony Dołek. Dokument ten stanowi kluczowy etap przygotowawczy i będzie podstawą do opracowania docelowej koncepcji zagospodarowania parku oraz kolejnych faz projektowych. Diagnoza została przygotowana z uwzględnieniem potrzeb i oczekiwań mieszkańców. 

Istotnym elementem procesu była ankieta online, w której udział wzięło około 500 osób. Zebrane opinie, sugestie i pomysły miały realny wpływ na kształt dokumentu oraz kierunki dalszych prac projektowych. https://milanowek.pl/files/file/diagnoza_Zielony_Dolek.pdf 

W 2026 r. realizowane będą kolejne etapy prowadzące do nowego zagospodarowania tego terenu.