Realizacja zadań związanych ze sprawami społecznymi i rodziną stanowi odzwierciedlenie działań podejmowanych na podstawie polityk, programów i strategii przyjętych przez władze Milanówka. Do najważniejszych z nich należą:
Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Milanówek na lata 2022-2027,
Gminny Program Wspierania Rodziny dla gminy Milanówek na lata 2025–2027,
Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy Domowej oraz Ochrony Ofiar Przemocy Domowej dla Gminy Milanówek na lata 2024-2030,
Wieloletni rządowy program "Posiłek w szkole i domu" na lata 2024-2028.
Dokładniejszy opis wskazanych powyżej programów znajduje się w części raportu poświęconej Polityki, programy i strategie.
Aktualny poziom wydatków na pomoc społeczną i wsparcie dla rodziny w 2025 r. wiąże się z kontynuowaniem działań Gminy Milanówek związanych ze wsparciem materialnym dla mieszkańców.
Na poziom wydatków miała wpływ m.in. utrzymująca się liczba osób wymagających wsparcia z powodu długotrwałej choroby, niepełnosprawności oraz ubóstwa, a także konieczność zapewnienia usług opiekuńczych i wsparcia instytucjonalnego. Dodatkowo istotnym czynnikiem była wieloprzyczynowość problemów społecznych, powodująca kumulację form pomocy kierowanych do tych samych gospodarstw domowych.
Jednocześnie obserwowany wzrost kosztów przy spadku wartości zadań związanych z usługami opiekuńczymi może wynikać z rosnących kosztów operacyjnych, w szczególności wzrostu cen paliw, energii oraz żywności, a także ogólnej presji inflacyjnej. Czynniki te wpływają na zwiększenie kosztów realizacji usług, nawet przy niezmienionym lub ograniczonym zakresie świadczeń, co przekłada się na wyższe wydatki jednostkowe przy jednoczesnym spadku liczby realizowanych usług lub ich łącznej wartości.
Wysokość wypłaconych świadczeń społecznych
Wydatki na bieżące utrzymanie CUS
Wartość zadań związanych z usługami opiekuńczymi
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie tym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Zakres pomocy społecznej obejmował zadania określone w ustawie o pomocy społecznej. Centrum Usług Społecznych w Milanówku wykonywał także zadania wynikające z innych aktów prawnych m.in. z ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych.
Obecna struktura organizacyjna Centrum Usług Społecznych jest odpowiedzią na diagnozowane na przestrzeni wielu lat potrzeby środowiska lokalnego, określone w oparciu o analizę i ocenę występujących zjawisk, powodujących zapotrzebowanie na różne formy wsparcia.
Łącznie na realizację zadań z zakresu pomocy społecznej w 2025 r. CUS wydatkował 1.761.070,98 zł na dofinansowanie zadań własnych gminy oraz 6.179.496,89 zł na zadania z zakresu administracji rządowej.
Źródłem finansowania zadań realizowanych przez CUS są:
środki własne miasta (ochrona zdrowia, profilaktyka alkoholowa, domy pomocy społecznej, usługi opiekuńcze, dożywianie, dodatki mieszkaniowe, Karta Dużej Rodziny, wspieranie rodziny),
dotacja do zadań własnych (zasiłki stałe, przeciwdziałanie przemocy, wspieranie rodziny, dodatki motywacyjne),
oraz dotacja do zadań zleconych (Korpus Wsparcia Seniora, pomoc dla Ukrainy, refundacja podatku VAT, Rozwój Milanowskich Seniorów oraz zadania z zakresu administracji rządowej: świadczenia rodzinne, ubezpieczenie zdrowotne, fundusz alimentacyjny).
W trakcie 2025 r. Centrum Usług Społecznych w Milanówku kompleksowo realizowało zadania własne oraz zadania zlecone z zakresu pomocy społecznej. Działania te obejmowały zarówno świadczenia pieniężne, jak i szeroko rozumianą pracę socjalną, usługi opiekuńcze oraz wsparcie specjalistyczne dla mieszkańców.
Dodatkowo pozyskano środki oraz realizowano zadania finansowane ze źródeł zewnętrznych, m.in. w ramach programów rządowych takich jak „Posiłek w szkole i w domu”, „Opieka 75+” oraz programów wspierających zatrudnienie pracowników jednostek pomocy społecznej (dodatki motywacyjne) . Realizowano również działania w ramach programów lokalnych i projektów współfinansowanych, w tym przedsięwzięcia skierowane do seniorów oraz rodzin, jak np. projekty w ramach „Premii społecznej” .
W ramach prowadzonej działalności statutowej CUS kontynuował i rozwijał działania środowiskowe oraz projekty socjalne, w tym funkcjonowanie Placówki Wsparcia Dziennego, działalność Punktu Informacyjno–Konsultacyjnego dla Osób Uzależnionych i Ich Rodzin oraz Punktu Informacyjno–Konsultacyjnego dla osób uwikłanych w przemoc . Realizowano również zadania wynikające z Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata 2025–2027, obejmujące m.in. pracę asystenta rodziny, wsparcie rodzin przeżywających trudności oraz finansowanie pobytu dzieci w pieczy zastępczej.
Ponadto CUS zapewniał obsługę i koordynację działań w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej, w tym funkcjonowanie Zespołu Interdyscyplinarnego oraz realizację procedury „Niebieskie Karty”, a także działania profilaktyczne i edukacyjne skierowane do mieszkańców
Najczęściej występującymi powodami korzystania z pomocy społecznej w Milanówku w 2025 r. były długotrwała lub ciężka choroba, niepełnosprawność oraz ubóstwo. W dalszym ciągu zauważalne były również problemy związane z bezradnością w sprawach opiekuńczo-wychowawczych oraz potrzebą wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, w tym w formie usług opiekuńczych.
Należy podkreślić, że – podobnie jak w latach poprzednich – rodziny często korzystały z pomocy z kilku powodów jednocześnie, co oznacza, że ta sama rodzina mogła być ujmowana w różnych kategoriach przyczyn przyznania świadczeń. Uzyskanie pomocy ze strony Centrum Usług Społecznych wymagało spełnienia przesłanek ustawowych, tj. nieprzekroczenia kryterium dochodowego oraz występowania co najmniej jednej z okoliczności wskazanych w ustawie o pomocy społecznej.
Centrum Usług Społecznych w Milanówku w 2025 r. kontynuowało wsparcie osób i rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej, realizując zarówno świadczenia pieniężne (m.in. zasiłki stałe, okresowe i celowe), jak i pomoc w formie usług, w tym usług opiekuńczych oraz wsparcia instytucjonalnego .
Analiza danych wskazuje, że struktura powodów korzystania z pomocy społecznej w 2025 r. była zbliżona do lat ubiegłych, co potwierdza utrzymujący się charakter problemów społecznych na terenie gminy.
W 2025 r. świadczeniami pieniężnymi objęto co najmniej 111 rodzin, natomiast świadczeniami niepieniężnymi objęto co najmniej 35 rodzin. Pracę socjalną świadczono wobec rodzin objętych wsparciem Centrum Usług Społecznych.
Usługi opiekuńcze w 2025 roku stanowiły jedną z kluczowych form wsparcia dla mieszkańców Milanówka wymagających pomocy w codziennym funkcjonowaniu, w szczególności osób starszych, przewlekle chorych i z niepełnosprawnościami. W ramach programu rządowego „Opieka 75+” pomocą objęto 23 osoby, a łączny koszt realizacji tego zadania wyniósł 174.987,93 zł, z czego 121.068,00 zł stanowiła dotacja zewnętrzna. Usługi te były świadczone przez wyspecjalizowany podmiot zewnętrzny i obejmowały m.in. pomoc w czynnościach pielęgnacyjnych oraz codziennych obowiązkach. Warto podkreślić, że koszt jednej godziny usług opiekuńczych w 2025 roku wynosił 47,50 zł, co pokazuje skalę nakładów finansowych ponoszonych przez gminę na zapewnienie tej formy wsparcia. Dane te potwierdzają, że usługi opiekuńcze były nie tylko szeroko wykorzystywane, ale również stanowiły istotny element budżetu pomocy społecznej.
Pobyt w Domach Pomocy Społecznej – w 2025 r. przebywało 29 mieszkańców Milanówka.
ASYSTENT RODZINY
W 2025 r. asystenci rodziny w Centrum Usług Społecznych w Milanówku przepracowali łącznie 3.248 godzin pracy z rodzinami, w tym 2.610 godzin w formie bezpośrednich wizyt w środowisku. Średnio jeden asystent pozostawał w stałej pracy z 11 rodzinami. W ciągu roku zakończono współpracę z 9 rodzinami, z czego w 6 przypadkach osiągnięto zakładane cele pracy, natomiast 4 nowe rodziny zostały objęte wsparciem. Ponadto sporządzono łącznie 58 planów pracy z rodziną oraz 76 okresowych ocen sytuacji rodzin. Na realizację zadania wydatkowano łącznie 186.420 zł, z czego 72.000 zł stanowiła dotacja z programu rządowego.
PIECZA ZASTĘPCZA
W 2025 r. Gmina Milanówek realizowała zadania związane z organizacją i współfinansowaniem pieczy zastępczej zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Piecza zastępcza była stosowana w sytuacjach, gdy rodzice nie byli w stanie zapewnić dzieciom właściwej opieki i wychowania. Działania gminy koncentrowały się zarówno na zapewnieniu dzieciom odpowiednich warunków rozwoju, jak i na monitorowaniu ich sytuacji oraz współpracy z jednostkami powiatowymi odpowiedzialnymi za organizację pieczy zastępczej.
W analizowanym okresie gmina ponosiła odpłatność za pobyt łącznie 9 dzieci umieszczonych w rodzinnych formach pieczy zastępczej. Łączny koszt tego zadania wyniósł 81.473,92 zł. Wydatki te były zróżnicowane w zależności od długości pobytu dziecka w pieczy zastępczej – zgodnie z przepisami udział gminy wynosił odpowiednio 10% w pierwszym roku pobytu, 30% w drugim roku oraz 50% w trzecim i kolejnych latach. Rodzinna piecza zastępcza, jako forma najbardziej zbliżona do naturalnego środowiska wychowawczego, stanowiła preferowaną formę wsparcia dzieci pozbawionych opieki rodzicielskiej.
Jednocześnie w 2025 r. gmina współfinansowała pobyt 6 dzieci w instytucjonalnej pieczy zastępczej, tj. w placówkach opiekuńczo-wychowawczych. Łączny koszt poniesiony z tego tytułu wyniósł 119.146,88 zł. Podobnie jak w przypadku rodzinnej pieczy zastępczej, wysokość odpłatności gminy była uzależniona od okresu pobytu dziecka w placówce i wzrastała wraz z jego wydłużeniem.
Łącznie w 2025 r. wydatki Gminy Milanówek na pieczę zastępczą wyniosły 200.620,80 zł, obejmując wsparcie dla 15 dzieci przebywających zarówno w rodzinnych, jak i instytucjonalnych formach opieki. Analiza danych wskazuje, że większe koszty generuje instytucjonalna piecza zastępcza, co potwierdza zasadność podejmowania działań ukierunkowanych na rozwój i wzmacnianie rodzinnych form opieki oraz pracy z rodziną biologiczną w celu umożliwienia powrotu dziecka do środowiska rodzinnego.
Placówka Wsparcia Dziennego
Placówka Wsparcia Dziennego to forma pomocy środowiskowej skierowana do dzieci i młodzieży oraz ich rodzin, mająca na celu wsparcie w codziennym funkcjonowaniu oraz przeciwdziałanie trudnościom opiekuńczo-wychowawczym. Analiza jej funkcjonowania w 2025 r. wskazuje na istotną rolę w lokalnym systemie wsparcia rodziny. Przy dostępnych 15 miejscach placówka objęła wsparciem rotacyjnie 45 dzieci, co świadczy o dużym zapotrzebowaniu na tego typu usługi oraz efektywnym wykorzystaniu dostępnych zasobów. Jednocześnie pomocą objęto 20 rodzin, co potwierdza kompleksowy charakter oddziaływań ukierunkowanych zarówno na dzieci, jak i ich opiekunów.
Realizowane działania, oparte na współpracy z instytucjami lokalnymi oraz indywidualnym podejściu do potrzeb uczestników, przyczyniły się do poprawy funkcjonowania dzieci w obszarze edukacyjnym i społecznym oraz wzmocnienia kompetencji wychowawczych rodziców. Dodatkowo pozyskanie środków zewnętrznych w wysokości 120.000 zł w ramach projektu „Premia Społeczna” umożliwiło rozszerzenie zakresu usług i podniesienie jakości wsparcia poprzez powierzenie realizacji zadania wyspecjalizowanemu podmiotowi. Dane za 2025 r. potwierdzają, że placówka stanowi ważny element profilaktyki środowiskowej, ograniczając ryzyko narastania problemów rodzinnych i konieczności kierowania dzieci do pieczy zastępczej.
Ustawa „Za życiem”
Ustawa „Za życiem” stanowi formę wsparcia dla kobiet w ciąży oraz rodzin wychowujących dzieci z ciężkimi i nieodwracalnymi schorzeniami. Analiza realizacji zadania w 2025 r. wskazuje, że liczba przyznanych świadczeń była niewielka i wyniosła 3 przypadki, co wynika ze specyfiki i ograniczonego kręgu osób uprawnionych do tego rodzaju pomocy. Jednocześnie świadczenie to ma istotne znaczenie dla rodzin znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej. Realizacja zadania przebiegała zgodnie z obowiązującymi przepisami, a wszystkie wnioski zostały rozpatrzone terminowo. Wypłata świadczeń na łączną kwotę 12.000 zł, finansowanych z dotacji celowej z budżetu państwa, zapewniła wsparcie finansowe bez obciążania budżetu gminy.
Poradnictwo specjalistyczne
Analiza realizacji poradnictwa specjalistycznego w 2025 r. wskazuje na rosnące znaczenie tej formy wsparcia w systemie pomocy społecznej Gminy Milanówek. Z oferowanych usług skorzystało łącznie 112 osób, w tym 38 dzieci i młodzieży oraz 74 osoby dorosłe. Udzielono łącznie 286 konsultacji psychologicznych oraz 94 porad prawnych, co potwierdza duże zapotrzebowanie mieszkańców na dostęp do specjalistycznej pomocy. Najczęściej zgłaszane problemy dotyczyły trudności wychowawczych, konfliktów rodzinnych, sytuacji kryzysowych oraz przemocy domowej.
Istotnym elementem wsparcia była pomoc kierowana do rodzin objętych pracą asystenta rodziny, co sprzyjało kompleksowemu podejściu do rozwiązywania problemów opiekuńczo-wychowawczych. Jednocześnie znaczną grupę odbiorców stanowiły osoby zgłaszające się samodzielnie, co wskazuje na wzrost świadomości społecznej w zakresie korzystania z pomocy psychologicznej i prawnej. Dane za 2025 r. potwierdzają, że poradnictwo specjalistyczne stanowi ważny element profilaktyki oraz wczesnej interwencji, umożliwiając ograniczenie eskalacji problemów życiowych i wspierając mieszkańców w odzyskiwaniu równowagi psychicznej oraz społecznej.
Dodatek mieszkaniowy
Dodatki mieszkaniowe stanowią formę pomocy dla osób, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania. Wypłata dodatków jest zadaniem własnym gminy.
Środki wydane na dodatki mieszkaniowe wyniosły 169.243,45 zł.
Centrum Usług Społecznych w Milanówku w celu realizacji Programu w 2025 r. współpracowało z organizacjami pozarządowymi oraz instytucjami działającymi na rzecz mieszkańców, w tym w szczególności w zakresie dystrybucji pomocy żywnościowej. Współpraca ta polegała na organizacji i przekazywaniu wsparcia osobom i rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej w ramach realizowanych programów pomocowych.
Dystrybucja żywności odbywała się przy współudziale podmiotów zewnętrznych oraz przy wsparciu lokalnych instytucji, co umożliwiło sprawną realizację zadania i dotarcie z pomocą do osób najbardziej potrzebujących. Współpraca ta stanowiła istotny element systemu wsparcia mieszkańców oraz uzupełniała działania podejmowane przez Centrum Usług Społecznych w Milanówku.
W 2025 roku na terenie Gminy Milanówek funkcjonowała inicjatywa o charakterze punktu wymiany żywności – tzw. jadłodzielnia (społeczna lodówka), umożliwiająca mieszkańcom dzielenie się nadwyżkami żywności oraz wsparcie osób znajdujących się w trudniejszej sytuacji życiowej. Punkt ten stanowił element działań o charakterze pomocowym oraz środowiskowym, wpisując się w ideę przeciwdziałania marnowaniu żywności i wzmacniania solidarności społecznej.
Informacje o funkcjonowaniu jadłodzielni, w tym o zasadach korzystania oraz lokalizacji (m.in. w rejonie targowiska miejskiego oraz ul. Królewskiej), były upowszechniane za pośrednictwem mediów społecznościowych, co sprzyjało zwiększeniu dostępności tej formy wsparcia oraz aktywizacji mieszkańców.
Specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi (SUO) w 2025 r. zrealizowano 148,5 godzin specjalistycznych usług opiekuńczych na kwotę 6.975,00 zł, świadczonych dla 2 podopiecznych .
Program „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością” realizowany w 2025 r. przez Centrum Usług Społecznych w Milanówku był jednym z kluczowych elementów wsparcia osób wymagających pomocy w codziennym funkcjonowaniu. W ramach tego działania wsparciem objęto 22 osoby z niepełnosprawnościami, którym towarzyszyło 17 asystentów, zapewniających pomoc dostosowaną do indywidualnych potrzeb uczestników. Łącznie zrealizowano aż 9.870 godzin usług asystenckich, co pokazuje skalę i intensywność udzielanego wsparcia. Program był finansowany ze środków Funduszu Solidarnościowego – przyznana dotacja wyniosła 520.791,60 zł, z czego wykorzystano 518.180,26 zł, pozostawiając jedynie niewielką kwotę 2.611,34 zł. Dane te wyraźnie wskazują, że program został przeprowadzony w sposób efektywny i odpowiadał realnym potrzebom mieszkańców, przyczyniając się do zwiększenia ich samodzielności, aktywności społecznej oraz poprawy jakości życia.
Mieszkanie treningowe w 2025 r. stanowiło kameralną, ale bardzo istotną formę wsparcia realizowaną przez Centrum Usług Społecznych w Milanówku, skierowaną do osób wymagających przygotowania do samodzielnego życia. Z tej formy pomocy skorzystały łącznie 3 osoby dorosłe, wszystkie posiadające diagnozę ze spektrum autyzmu. Choć liczba uczestników była niewielka, charakter tej usługi zakładał indywidualne, intensywne wsparcie, ukierunkowane na rozwijanie kompetencji życiowych, takich jak prowadzenie gospodarstwa domowego, organizacja codziennych obowiązków czy budowanie samodzielności. Mieszkanie treningowe pełniło więc funkcję bezpiecznego środowiska, w którym uczestnicy mogli stopniowo odzyskiwać sprawczość i przygotowywać się do bardziej niezależnego funkcjonowania w społeczeństwie.
Świetlica środowiskowa dla dzieci w 2025 r. stanowiła ważną przestrzeń wsparcia edukacyjno-rozwojowego dla najmłodszych mieszkańców Milanówka. W ramach jej działalności prowadzono m.in. cykliczne zajęcia plastyczne „Plastykomanii”, w których uczestniczyło łącznie 20 dzieci w wieku od 5 do 12 lat, a także zrealizowano 16 spotkań zajęć muzyczno-ruchowych dla grupy 10 uczestników. Dodatkowo wolontariusze przeprowadzili 30 lekcji wyrównawczych z matematyki i języka angielskiego. Łącznie różnymi formami wsparcia objęto 65 młodych osób, co pozwoliło nie tylko na rozwój ich kompetencji edukacyjnych i społecznych, ale również na stworzenie stałej, zaangażowanej grupy uczestników świetlicy.
Zapewnienie posiłku stanowi zadanie własne gminy o charakterze obowiązkowym (art. 48 ustawy o pomocy społecznej). Pomoc w tej formie przysługuje osobom, które własnym staraniem nie są w stanie zapewnić sobie posiłku.
W 2025 r. pomoc w formie dożywiania realizowana była zarówno dla dzieci i młodzieży uczęszczających do placówek oświatowych, jak i dla osób dorosłych znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej, w tym osób starszych, z niepełnosprawnościami oraz bezrobotnych. Posiłki dla dzieci realizowane były w stołówkach szkolnych i przedszkolnych, natomiast dla osób dorosłych – przez podmioty zewnętrzne świadczące usługi żywieniowe.
Część świadczeń w formie posiłków realizowana była w ramach rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu”. Łączny koszt realizacji programu w 2025 r. wyniósł 113.588 zł, z czego środki te stanowiły dofinansowanie z budżetu państwa.
W ramach programu „Posiłek w szkole i w domu”, polegającego na zapewnieniu dzieciom i młodzieży posiłków w stołówkach szkolnych oraz przedszkolach, z pomocy w formie obiadów skorzystało 56 dzieci i młodzieży.
Karta Dużej Rodziny
Karta Dużej Rodziny jest narzędziem wsparcia skierowanym do rodzin wielodzietnych, umożliwiającym korzystanie z systemu ulg i zniżek. Analiza realizacji zadania w 2025 r. wskazuje na utrzymujące się zainteresowanie mieszkańców tą formą wsparcia – do systemu wprowadzono 64 wnioski, a wydano łącznie 79 Kart, w tym 29 dla rodziców oraz 50 dla dzieci. Różnica między liczbą wniosków a wydanych kart wynika z faktu, że jedna rodzina może uzyskać kilka Kart dla poszczególnych jej członków.
Dane za 2025 r. potwierdzają, że Karta Dużej Rodziny stanowi istotne wsparcie dla rodzin wielodzietnych, szczególnie w kontekście rosnących kosztów utrzymania. Program ma charakter powszechny i długofalowy, a brak kryterium dochodowego zwiększa jego dostępność. Jednocześnie liczba wydanych Kart wskazuje na stabilny poziom korzystania z uprawnień przez mieszkańców gminy, co świadczy o utrzymującej się potrzebie wspierania tej grupy rodzin w codziennym funkcjonowaniu.
Milanowska Karta Rodziny 3+
Program Milanowska Karta Rodziny 3+ stanowi lokalne narzędzie wsparcia rodzin wielodzietnych poprzez system ulg i zniżek oferowanych przez partnerów programu. Analiza danych za 2025 r. wskazuje na duże zainteresowanie mieszkańców – z programu skorzystało 141 rodzin, którym wydano łącznie 712 kart. Widoczna jest nierównomierność w liczbie składanych wniosków w poszczególnych miesiącach, przy czym wyraźny wzrost odnotowano w okresie powakacyjnym, szczególnie we wrześniu i październiku (łącznie 58 rodzin i 304 karty), co może być związane z rozpoczęciem roku szkolnego i zwiększonym zapotrzebowaniem na wsparcie w tym czasie. Dane potwierdzają, że program pełni istotną funkcję w polityce prorodzinnej miasta, stanowiąc realne wsparcie finansowe oraz zachętę do korzystania z lokalnej oferty usług i instytucji.
Inne inicjatywy CUS w Milanówku
Wigilia dla Seniorów 2025, Stare Kino
Wydarzenie integracyjne skierowane do seniorów z Milanówka, mające na celu wspólne przeżywanie atmosfery świąt Bożego Narodzenia oraz przeciwdziałanie samotności osób starszych. Spotkanie obejmowało część artystyczną, wspólny posiłek oraz budowanie więzi społecznych w lokalnej społeczności.
Rozwój Aktywizacji Milanowskich Seniorów – edycja 2 współfinansowana ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego
Projekt ukierunkowany na zwiększenie aktywności społecznej, fizycznej i edukacyjnej seniorów poprzez warsztaty, zajęcia i działania integracyjne. Inicjatywa wspierała samodzielność osób starszych oraz ich udział w życiu lokalnej społeczności.
Empatyczny Milanówek
Program społeczny promujący postawy empatii, wrażliwości i wzajemnego wsparcia wśród mieszkańców miasta. Działania obejmowały warsztaty, spotkania i kampanie społeczne wzmacniające relacje międzyludzkie i przeciwdziałające wykluczeniu.
Męska Szopa
Inicjatywa skierowana głównie do mężczyzn, tworząca przestrzeń do wspólnego działania, majsterkowania oraz budowania relacji społecznych. Projekt sprzyjał integracji, wymianie doświadczeń oraz przeciwdziałaniu izolacji społecznej.
Konferencja Biała Wstążka 10.12.2025
Konferencja poświęcona przeciwdziałaniu przemocy, w szczególności przemocy wobec kobiet, wpisująca się w międzynarodową kampanię „Biała Wstążka”. Wydarzenie miało charakter edukacyjny i profilaktyczny, angażując instytucje oraz mieszkańców w działania na rzecz bezpieczeństwa społecznego.
Spotkania Seniorów Srebrne Inspiracje
Cykl spotkań dla seniorów mający na celu rozwijanie zainteresowań, aktywizację społeczną oraz wymianę doświadczeń między uczestnikami. Wydarzenia sprzyjały integracji oraz poprawie jakości życia osób starszych.
Klub Samopomocowy dla Seniorów
Forma wsparcia środowiskowego umożliwiająca seniorom regularne spotkania, wspólne działania oraz wzajemną pomoc w codziennym funkcjonowaniu. Klub sprzyja budowaniu sieci wsparcia i aktywizacji osób starszych, zgodnie z rozwojem lokalnych usług społecznych .
Klub samopomocowy „Srebrne Inspiracje” w 2025 r. stanowił jedną z ważniejszych form wsparcia społecznego skierowanego do seniorów, szczególnie osób samotnych w wieku 75+, które często zmagają się z ograniczeniami w poruszaniu się oraz izolacją społeczną. Spotkania w ramach klubu odbywały się regularnie raz w tygodniu – w każdą środę – tworząc stałą i przewidywalną przestrzeń do integracji, budowania relacji oraz aktywnego spędzania czasu. Choć w załączonym dokumencie nie wskazano dokładnej liczby uczestników ani kosztów funkcjonowania klubu, jego cykliczny charakter i ukierunkowanie na konkretną grupę wiekową pokazują, że była to forma wsparcia o dużym znaczeniu społecznym, nastawiona bardziej na jakość relacji niż skalę liczbową .
Równolegle w Milanówku funkcjonował także klub dla seniorów prowadzony dwa razy w tygodniu przez Polski Komitet Pomocy Społecznej na zlecenie miasta oraz Centrum Usług Społecznych, który wpisywał się w szerszy system usług społecznych oferowanych mieszkańcom. Choć również w tym przypadku dokument nie podaje szczegółowych danych liczbowych dotyczących liczby uczestników czy kosztów, można go postrzegać jako uzupełnienie oferty dla seniorów, zapewniające częstszy kontakt społeczny oraz możliwość regularnej aktywizacji w tygodniu.
Obie te formy wsparcia – zarówno „Srebrne Inspiracje”, jak i klub prowadzony przez PKPS – tworzyły spójny system działań na rzecz osób starszych, oparty na regularności spotkań, budowaniu więzi oraz przeciwdziałaniu wykluczeniu społecznemu.
Centrum Integracji Społecznej
W 2025 r. Gmina podjęła istotne działania zmierzające do utworzenia Centrum Integracji Społecznej jako nowej jednostki organizacyjnej funkcjonującej w formie samorządowego zakładu budżetowego, co stanowi ważny element lokalnej polityki społecznej ukierunkowanej na przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu. Przyjęcie uchwały w sprawie powołania CIS i nadania mu statutu formalnie rozpoczęło proces wdrażania instrumentów aktywizacji społeczno-zawodowej skierowanych do osób długotrwale bezrobotnych, korzystających z pomocy społecznej, osób z niepełnosprawnościami oraz innych grup zagrożonych marginalizacją. Planowana działalność Centrum obejmuje szeroki zakres działań reintegracyjnych, takich jak warsztaty, szkolenia czy organizowanie prac społecznie użytecznych, które mają na celu odbudowę kompetencji społecznych i zawodowych uczestników. Istotnym aspektem funkcjonowania CIS będzie również realizacja zadań o charakterze komunalnym, co pozwoli połączyć proces aktywizacji uczestników z wykonywaniem konkretnych usług na rzecz gminy, takich jak utrzymanie terenów zielonych czy drobne prace remontowe. Takie rozwiązanie sprzyja nie tylko zwiększeniu efektywności reintegracji zawodowej, ale także może przyczynić się do optymalizacji kosztów realizacji zadań publicznych. W dłuższej perspektywie utworzenie Centrum Integracji Społecznej należy ocenić jako działanie systemowe, które może znacząco wpłynąć na ograniczenie skali wykluczenia społecznego, wzrost aktywności zawodowej mieszkańców oraz lepsze wykorzystanie lokalnych zasobów pracy, przy jednoczesnym stopniowym rozwoju oferty usług i zwiększaniu liczby uczestników programu.
Milanowski Uniwersytet Trzeciego Wieku
Milanowski Uniwersytet Trzeciego Wieku w 2025 r. kontynuował działalność statutową jako stowarzyszenie z siedzibą w Milanówku przy ul. Spacerowej 4, prowadząc edukację i aktywizację osób starszych poprzez regularne wykłady obejmujące tematykę nauk humanistycznych, społecznych, ekonomicznych, kultury i sztuki, ekologii, geografii, medycyny oraz profilaktyki zdrowia.
Działalność Uniwersytetu koncentrowała się na podnoszeniu jakości życia seniorów, rozwijaniu ich zainteresowań oraz wspieraniu integracji społecznej, w tym poprzez organizację spotkań integracyjnych, wyjść do teatru, muzeów i na wystawy, a także wycieczek krajowych i zagranicznych.
W ramach aktywizacji społecznej umożliwiano uczestnictwo w różnych formach życia społecznego i kulturalnego oraz podejmowanie działań sprzyjających utrzymywaniu relacji międzyludzkich i kontaktów międzypokoleniowych, przeciwdziałając jednocześnie wykluczeniu osób starszych.
Uniwersytet upowszechniał również wiedzę o lokalnym środowisku i dorobku społeczno-kulturalnym Milanówka poprzez organizację spotkań z osobami związanymi z miastem oraz promował postawy obywatelskie, wolontariat i pielęgnowanie tradycji narodowych.
Działalność była realizowana głównie w oparciu o pracę społeczną zarządu i członków stowarzyszenia oraz aktywne zaangażowanie słuchaczy w proponowane formy edukacyjne i społeczne.
W 2025 r. na Milanowskim Uniwersytecie Trzeciego Wieku najważniejszym wydarzeniem były obchody 20-lecia działalności, połączone z inauguracją nowego roku akademickiego.
Centrum Integracji Międzypokoleniowej
Centrum Integracji Międzypokoleniowej w Milanówku w 2025 r. pełniło ważną rolę w aktywizacji i integracji mieszkańców, szczególnie seniorów, oferując szeroki wachlarz zajęć edukacyjnych, ruchowych i społecznych. W ramach funkcjonującego przy nim Klubu Seniora z oferty skorzystało aż 150 uczestników, którzy mogli brać udział w różnorodnych aktywnościach prowadzonych przez specjalistów, takich jak:
gimnastyka (90 osób),
joga (56 osób),
pilates (45 osób),
tai chi (32 osoby),
trening pamięci (33 osoby),
język angielski (28 osób),
taniec w kręgu i taniec nowoczesny (po 18 osób).
Łączny koszt zatrudnienia instruktorów wyniósł 109.065,00 zł, przy jednoczesnym współudziale mieszkańców w finansowaniu zajęć na poziomie 8.760,00 zł, co pokazuje częściowo odpłatny charakter oferty. Dodatkowo w Centrum działały także inne formy aktywizacji, takie jak Klub dla Dzieci i Rodzin, z którego skorzystało 11 dzieci przy łącznym koszcie zajęć 11.571,10 zł, czy pracownia techniczna „Męska Szopa”, angażująca 2 uczestników. Całość działań Centrum przyczyniała się do wzmacniania więzi społecznych, poprawy jakości życia oraz zwiększenia aktywności zarówno seniorów, jak i innych grup mieszkańców.
Zwiększenie samodzielności seniorów w miejscu ich zamieszkania
Projekt „Zwiększenie samodzielności seniorów w miejscu ich zamieszkania” realizowany w 2025 r. stanowił ważny element wsparcia osób starszych na terenie Milanówka, ukierunkowany na umożliwienie im jak najdłuższego funkcjonowania w swoim środowisku domowym. W ramach projektu wsparciem objęto 19 seniorów, którym zapewniono łącznie 1.443 godziny usług sąsiedzkich, świadczonych przez 11 opiekunów. Całość działań wpisywała się w szerszy program rozwoju usług społecznych finansowanych ze środków europejskich, mających na celu integrację społeczną oraz zwiększenie samodzielności osób w wieku 60+.
Łączny koszt usług sąsiedzkich realizowanych w ramach tego projektu wyniósł 66.161,73 zł, co pokazuje, że stosunkowo niewielkim kosztem możliwe było zapewnienie regularnego, środowiskowego wsparcia dla grupy najbardziej potrzebujących seniorów.
Osoby w kryzysie bezdomności
Osoby w kryzysie bezdomności stanowią grupę wymagającą stałego wsparcia ze strony gminy, która ma obowiązek zapewnić im schronienie, wyżywienie oraz niezbędną odzież w sytuacji ich braku. Pomoc ta realizowana jest głównie poprzez kierowanie do schronisk, w tym również placówek oferujących usługi opiekuńcze, co odpowiada na zróżnicowane potrzeby tej grupy. W analizowanych latach liczba osób korzystających z tej formy wsparcia pozostawała na zbliżonym poziomie, wynosząc 14 osób w 2023 i 2024 roku oraz 15 osób w 2025 roku, co wskazuje na względną stabilność skali zjawiska na poziomie lokalnym. Jednocześnie widoczny jest wyraźny wzrost nakładów finansowych przeznaczanych na ten cel – od 188 222,00 zł w 2023 roku, przez 193 228,00 zł w 2024 roku, aż do 250 846,00 zł w 2025 roku. Taka dynamika wydatków, przy niewielkiej zmianie liczby beneficjentów, może świadczyć o rosnących kosztach utrzymania miejsc w schroniskach, zwiększonym standardzie świadczonych usług lub wpływie czynników ekonomicznych, takich jak inflacja. Wskazuje to, że problem bezdomności, mimo iż liczebnie względnie stabilny, generuje coraz większe obciążenie dla budżetu gminy i wymaga dalszego monitorowania oraz działań ukierunkowanych nie tylko na pomoc doraźną, ale także na przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu.
Warto również odnotować, że w okresie zimowym 2025 roku oraz na początku 2026 roku trudne warunki atmosferyczne stanowiły istotne wyzwanie dla służb miejskich w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa osobom w kryzysie bezdomności oraz innym mieszkańcom wymagającym wsparcia. W odpowiedzi na utrzymujące się niskie temperatury oraz przepełnienie schronisk i noclegowni, Miasto Milanówek podjęło skoordynowane działania w ramach Gminnego Zespołu Zarządzania Kryzysowego, działającego pod kierownictwem Burmistrza Miasta Milanówka.
Podczas posiedzenia Zespołu w dniu 20 stycznia 2026 r., z udziałem przedstawicieli władz samorządowych, służb mundurowych oraz jednostek organizacyjnych miasta, omówiono działania prewencyjne i organizacyjne, koncentrując się przede wszystkim na wsparciu osób w kryzysie bezdomności, zabezpieczeniu potrzeb osób wymagających pomocy oraz opiece nad zwierzętami bezdomnymi. W wyniku ustaleń Urząd Miasta, we współpracy z Centrum Usług Społecznych oraz Referatem Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, wyznaczył miejsce pełniące funkcję ogrzewalni, która funkcjonowała codziennie, siedem dni w tygodniu, w godzinach od 8:00 do 16:00, stanowiąc doraźny punkt ciepła dla osób potrzebujących. Uzupełnieniem tych działań była organizacja wydawania posiłków w wyznaczonej lokalizacji przy ul. Wylot.
Równolegle zainicjowano długofalową akcję informacyjno-społeczną pn. „Sąsiedzka pomoc zimą – razem dla sąsiadów”, której celem było wzmacnianie postaw solidarności społecznej oraz zachęcanie mieszkańców do reagowania na potrzeby osób zagrożonych wykluczeniem. Podejmowane działania miały charakter systemowy i interwencyjny, wpisując się w szerszy kontekst zarządzania kryzysowego oraz lokalnej polityki społecznej, ukierunkowanej na minimalizowanie skutków trudnych warunków zimowych.
działania w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej
W 2025 r. działania w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej w Gminie Milanówek realizowane były w oparciu o „Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy Domowej oraz Ochrony Ofiar Przemocy Domowej na lata 2024–2030”. Głównym celem podejmowanych działań było ograniczenie zjawiska przemocy domowej, zwiększenie dostępności pomocy dla osób jej doznających oraz poprawa skuteczności oddziaływań wobec osób stosujących przemoc. Realizacja programu opierała się na ścisłej współpracy instytucji oraz podejściu interdyscyplinarnym, umożliwiającym kompleksowe wsparcie rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej .
Centrum Usług Społecznych w Milanówku w 2025 r. zapewniało obsługę organizacyjno-techniczną Zespołu Interdyscyplinarnego ds. przeciwdziałania przemocy domowej, w skład którego wchodzili przedstawiciele różnych instytucji, w tym pomocy społecznej, Policji, Straży Miejskiej, oświaty, ochrony zdrowia, sądu oraz Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. W okresie sprawozdawczym odbyło się 7 posiedzeń Zespołu, podczas których analizowano sytuację rodzin objętych procedurą „Niebieskie Karty”, omawiano bieżące problemy oraz planowano dalsze działania pomocowe. W ramach pracy Zespołu powołano 54 grupy diagnostyczno-pomocowe, które odbyły łącznie 177 spotkań, co świadczy o dużej skali podejmowanych działań oraz intensywności pracy na rzecz rodzin dotkniętych przemocą .
Istotnym elementem systemu przeciwdziałania przemocy była realizacja procedury „Niebieskie Karty”. W 2025 r. sporządzono 48 formularzy wszczynających procedurę, co wskazuje na wzrost liczby ujawnianych przypadków przemocy domowej w porównaniu do lat poprzednich. Najwięcej procedur wszczęła Policja, ale znaczący udział miały również Centrum Usług Społecznych, placówki oświatowe oraz służba zdrowia. W tym samym okresie zakończono 32 procedury, z czego w większości przypadków nastąpiło ustanie przemocy, co potwierdza skuteczność podejmowanych działań pomocowych i interwencyjnych .
Analiza danych wskazuje, że sprawcami przemocy najczęściej byli mężczyźni w wieku produkcyjnym, natomiast osobami doznającymi przemocy najczęściej były kobiety. Niepokojącym zjawiskiem jest rosnąca liczba dzieci dotkniętych przemocą – w 2025 r. wskazano 49 małoletnich jako osoby doznające przemocy, a w 26 przypadkach skierowano wnioski do sądu o wgląd w sytuację dziecka. Dane te pokazują skalę problemu oraz konieczność dalszego wzmacniania systemu ochrony najmłodszych mieszkańców .
W ramach podejmowanych działań szczególny nacisk kładziono na współpracę międzyinstytucjonalną oraz kompleksowe wsparcie rodzin. Członkowie Zespołu Interdyscyplinarnego oraz grup diagnostyczno-pomocowych prowadzili działania diagnostyczne, monitorujące oraz interwencyjne, opracowywali indywidualne plany pomocy oraz podejmowali działania zmierzające do przerwania przemocy. W przypadkach podejrzenia popełnienia przestępstwa zawiadamiano organy ścigania, a liczba wszczętych postępowań z art. 207 Kodeksu karnego wyniosła 14. Działania te były uzupełniane przez funkcjonowanie Punktu Informacyjno-Konsultacyjnego, w którym mieszkańcy mogli uzyskać wsparcie psychologiczne, prawne oraz specjalistyczne poradnictwo .
W 2025 r. realizowano również działania profilaktyczne i edukacyjne mające na celu zwiększenie świadomości społecznej w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej. Wśród nich szczególne znaczenie miało włączenie się Gminy Milanówek w międzynarodową kampanię „Biała Wstążka”, której celem było przeciwdziałanie przemocy wobec kobiet oraz promowanie postaw sprzeciwu wobec przemocy. W działania zaangażowały się liczne instytucje lokalne, co przyczyniło się do zwiększenia zasięgu oddziaływania kampanii oraz aktywizacji społeczności lokalnej .
Działania realizowane w 2025 r. przyczyniły się do wzmocnienia systemu przeciwdziałania przemocy domowej w Gminie Milanówek. Zauważalny wzrost liczby zgłoszeń może świadczyć zarówno o zwiększeniu skali zjawiska, jak i o rosnącej świadomości społecznej oraz gotowości do reagowania na przemoc. Jednocześnie należy podkreślić, że przemoc domowa nadal pozostaje zjawiskiem częściowo ukrytym, wymagającym dalszych działań profilaktycznych, edukacyjnych oraz systemowego wsparcia dla osób jej doznających. Kontynuacja współpracy międzyinstytucjonalnej oraz rozwój form pomocy będą kluczowe dla dalszego ograniczania tego zjawiska i zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańcom gminy Milanówek.
AKTYWIZACJA ŚRODOWISKA LOKALNEGO, WSPÓŁPRACA Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI
Centrum Usług Społecznych w Milanówku w 2025 r. kontynuowało działania w zakresie aktywizacji środowiska lokalnego, kładąc szczególny nacisk na współpracę z organizacjami pozarządowymi oraz realizację usług i projektów społecznych na rzecz mieszkańców, m.in. we współpracy ze Spółdzielnią Socjalną „Podkowa”, Polskim Komitetem Pomocy Społecznej, a także podmiotami wspierającymi działania profilaktyczne, takimi jak grupa AA „MILA” oraz placówki specjalistyczne . Współpraca ta obejmowała zarówno podmioty działające na terenie gminy, jak i spoza niej.
Działania CUS z zakresu wspierania rodziny dotyczyły również kontynuacji pomocy obywatelom Ukrainy. Wsparcie realizowane w ramach ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, realizowano z Funduszu Pomocy.
Wykonanie wydatków z Funduszu Pomocy
Centrum Usług Społecznych w Milanówku w 2025 r. realizowało zadania zgodnie z Ustawą z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Wypłacono zasiłki celowe, pielęgnacyjne, rodzinne, świadczenia rodzicielskie, opłacono składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.